Projekt realizuje fundacja Neli – The Adventure starts Here Foundation. Zadanie publiczne pn. Rola pszczół w środowisku naturalnym jest dofinansowane ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego.

Rola pszczół w środowisku naturalnym

Pszczoły towarzyszyły człowiekowi od początku jego istnienia. Prapszczoła żyła już w czasach dinozaurów, a jej gatunek przetrwał liczne kataklizmy. Dziś niestety jej dalsze istnienie stoi pod znakiem zapytania. W Chinach są już obszary, na których nie ma pszczoły, a ludzie muszą ręcznie zapylać kwiaty, aby mieć owoce. Czy taką przyszłość chcemy? Czy pszczoła ma zniknąć z naszej planety? W nadmiarze codziennych obowiązków nie zastanawiamy się nad tak ważnymi sprawami. Uważamy, że ktoś to nadzoruje, że ktoś czuwa nad ochroną pszczół. Owszem – są liczne instytucje i organizacje, ale najważniejsze jest to, by każdy z nas zachowywał się w taki sposób, aby pomagać tym owadom, gdyż działanie każdego z nas ma na nie wpływ. 

Zapraszamy do udziału w projekcie Fundacji Neli – Rola pszczół w środowisku naturalnym. 

Jedną z naszych akcji, jest konkurs dla dzieci. 

ZAPRASZAMY DZIECI DO OBSERWOWANIA I NAGRYWANIA OWADÓW :).

Poznajmy bliżej ich życie i zachowania. Wiedza uwrażliwia, a wrażliwość pozwala chronić.

 

ZAPRASZAMY DZIECI DO NAGRYWANIA OWADÓW!

Zapraszamy dzieci do obserwowania przyrody i nagrywania owadów – zwłaszcza pszczół i innych owadów zapylających:).
Nagrane przez dzieci filmy będą brały udział w konkursie.

JAK WZIĄĆ UDZIAŁ W KONKURSIE?
Możesz obserwować i nagrywać owady przez całe wakacje oraz część września, przesyłać do nas swoje filmy stopniowo (nie ma ograniczenia co do ilości filmów) lub całość pod koniec konkursu. Pamiętaj jednak, że konkurs trwa do 18 września, więc przyślij swoje zgłoszenie najpóźniej do 18 września 2022 (do godziny 23:45).
Najlepsze i najciekawsze prace zostaną nagrodzone przez komisję konkursową (1, 2, 3 miejsce).
Lista zwycięzców zostanie przedstawiona podczas relacji na żywo przez Nelę Małą Reporterkę do dnia 24 września 2022 roku.

PRZEŚLIJ PRACĘ KONKURSOWĄ

Jakie owady możesz nagrywać?
Oto owady zapylające występujące w Unii Europejskiej*:

1. PSZCZOŁY (trzmiele, pszczoły samotnice itp.)

2. OSY (głównie osy pyłkowe)

3. MUCHÓWKI (głównie bzygowate)

4. MOTYLE

5. ĆMY (ważne w procesie zapylania nocnego)

6. Niektóre CHRZĄSZCZE

7. WCIORNASTKI

8. MRÓWKI (rzadko, głównie mrówki latające)

*(Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy).

PDF

Przeczytaj Sprawozdanie specjalne – Ochrona dzikich owadów zapylających w UE

CO ZAGRAŻA OWADOM ZAPYLAJĄCYM?

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie informacji Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES).

ZOBACZ, JAK SPADŁA LICZEBNOŚĆ MOTYLI na użytkach zielonych (dane z lat 1990-2017)

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie danych EEA.

Trochę ciekawostek  

Proces tworzenia miodu

Najbardziej znaną rolą pszczół jest produkowanie miodu. Pszczoły ciężko pracują, aby mógł on później trafić w szklanych słoiczkach na półki sklepowe. Latają od roślinki do roślinki, zbierając z nich pyłek
i nektar, z którego następnie tworzą miód.

Jest to niezwykle ciężki i żmudny proces. Jedna pszczoła w ciągu całego swojego życia jest w stanie wytworzyć tylko jedną małą łyżeczkę tego lepkiego specyfiku, jednak dzięki ich zaangażowaniu i rzetelności grupą potrafią wytworzyć go naprawdę sporo. Pamiętajcie, praca grupowa przynosi ogromne efekty!

Abyśmy mogli kupić jeden słoik miodu, potrzeba bardzo dużej ilości pracowitych pszczółek. Muszą zebrać pyłek z około 4 milionów kwiatów roślin. Jest to liczba ponad dwukrotnie większa od ilości ludzi mieszkających w Warszawie!

Ciekawostka!

Pszczoły to jedyne owady, które produkują żywność spożywaną przez człowieka.

 

 

Wykorzystanie

Miód jest bardzo zdrowy. Ma działanie antybakteryjne, więc świetnie sprawdza się jako lek w chorobach, dodawany np. do herbaty czy ciepłego mleka. Dzięki wielu witaminom spożywanie miodu na co dzień dobrze wpływa na odporność, wiedzą to również pszczoły!

Pszczoły również jedzą miód. W okresie jesieni i zimy staje się on ich głównym źródłem energii.

Ciekawostka!
Pszczoła po zjedzeniu dwóch łyżeczek miodu miałaby tyle energii, że byłaby w stanie odbyć podróż dookoła świata jedynie siłą własnych skrzydełek!

Miód wykorzystywany jest również w kosmetykach. Dzięki swoim właściwościom prozdrowotnym pozytywnie wpływa na urodę, dbając o miękkość i nawilżenie skóry.
Już w starożytności znano niesamowite właściwości miodu – mówi się, że sama Kleopatra korzystała z mleczno-miodowych kąpieli, które były tajemnicą jej pięknego i młodego wyglądu.

Wosk

Miód nie jest jedynym produktem powstającym dzięki pszczołom – produkują też wosk, z którego tworzymy świece. Wykorzystujemy go również w kosmetyce i lecznictwie. Podobnie do miodu zawiera liczne składniki, które dobrze wypływają na nasz organizm.

Ciekawostka!
Stosowanie w lecznictwie pszczelich wyrobów jeszcze do niedawna było zaliczane do medycyny ludowej. Na szczęście dzięki licznym badaniom tych specyfików jesteśmy w stanie coraz częściej zauważyć je
w produktach do użytku codziennego.

Wosk w życiu pszczół odgrywa podstawową rolę – jest materiałem budulcowym ich specjalnych domków, na które mówimy „ule”. To właśnie z tego tworzywa zrobione są plastry, w których dorastają małe pszczółki.

Zapylanie

Zapylanie to proces, który dotyczy aż 80% roślin na świecie. Polega on na przenoszeniu pyłku z jednej rośliny na drugą, dzięki czemu mogą lepiej rosnąć, a ich liczebność stale wzrasta.

Rośliny, które chcą być zapylone, muszą najpierw przyciągnąć do siebie pszczołę. Uwagę pszczoły przyciągają zawsze kolory i słodki zapach. Dzięki temu możemy wdychać piękną woń kwiatów i cieszyć wzrok ich pięknymi kolorami.

Ciekawostka

Czy wiesz, że jeden lot pszczoły to odwiedzenie i zapylenie nawet 100 kwiatków? Jeżeli ktoś usunie gniazdo pszczół to łatwo policzyć, jaka to katastrofa dla przyrody. Rój pszczół składa się mniej więcej z kilkudziesięciu tysięcy robotnic. 

 

 

Dzięki zapylaniu kwiatów, oprócz owoców i warzyw możliwe jest uprawianie kawy czy kakao, a nawet bawełny. Bez pszczół i ich pracy nie mielibyśmy co na siebie włożyć, zostałyby nam tylko ciężkie sztuczne tkaniny, o wiele mniej przyjemne do noszenia. No i oczywiście nie mielibyśmy czym się pobudzić rano, by być w pełni gotowi na nadchodzący dzień.

Trochę historii…

Pszczoły żyły w czasach dinozaurów i udało się im je przeżyć! Miód spożywa się przynajmniej od 12 tys. lat (wiemy to na podstawie starożytnego malowidła w jaskini w hiszpańskim mieście Arene), ale być może człowiek korzystał z usług pszczół już zdecydowanie wcześniej.

Pszczoły do Ameryki Północnej zostały przywiezione około 400 lat temu przez osadników, którzy pozyskiwali od nich miód i wosk. Naukowcy zastanawiają się więc, które owady je tak szeroko zastępowały w procesie zapytania.

Ludzie w starożytności byli zafascynowani pszczołami. Ich zachwyt zaowocował kultem pszczół, którym przypisywano nadprzyrodzone zdolności, a miód uważano za źródło nieśmiertelności. Podziwiano je za zorganizowaną społeczność, którą tworzą i za ciężką pracę, dlatego uznawano je za symbol mądrości i mocy.

Jeszcze więcej o pszczołach!

. Pszczoły potrafią dźwigać ogromne ciężary – wracają do ula
z pyłkiem i nektarem trzykrotnie przekraczającym ciężar ich ciała (za to należy im się mistrzostwo świata i medal olimpijski :P).

W samej Polsce występuje prawie 500 gatunków pszczół, ale tylko jedna – pszczoła miodna, produkuje miód i inne produkty pszczele. Reszta gatunków (np. trzmiel) zajmuje się tylko zapylaniem roślin.

Pszczoła miodna to bardzo towarzyskie owady – żyją
w ogromnych rodzinach liczących do kilkunastu tysięcy osobników, natomiast pozostałe gatunki pszczół to samotniki. Samica sama zakłada gniazdo, a później samodzielnie szuka pokarmu dla swojego potomstwa (taka samotna matka).

Królowa pszczół miodnych nigdy nie opuszcza ula, a jej życie polega tylko na składaniu jaj. Bez niej nie rodziłyby się nowe pszczoły, dlatego jest najważniejszym owadem w rodzinie, ale jej rola kończy się właśnie na tym jednym zadaniu. Dziennie może złożyć około 3 tys. jajeczek.

Rój pszczół miodnych jest bardzo duży. Może się składać od  20 do 60 tysięcy osobników oraz królowej, która jest tylko jedna. 

Szybkie ciekawostki

  • Najmniejsze pszczoły zbierające miód mierzą 0,2 mm (pszczoły karłowate), za to największe 4 cm (Megachile pluto).
  • Owady te posiadają tyle samo włosów co wiewiórka (około 3 milionów).
  • Pszczoły mają temperaturę ciała porównywalną do człowieka, za to „drętwieją” w temperaturze około 9 stopni Celsjusza.
  • Królowa ula żyje do 5 lat. Jedna pszczoła miodna żyje z reguły około 6 tygodni. 
  • Dlaczego słyszysz pszczołę, a nie słyszysz motyla? Bo skrzydła pszczoły uderzają bardzo szybko – naukowcy policzyli, że nawet 200 razy na sekundę.